Bún Măng Vịt - Cathy Hà / 27:50
Wednesday, 27 July 2016
CHIA XA ( Đỗ Thị Minh Giang )
Chia Xa
Tình ơi, duyên nợ ba sinh
Giọt ngâu tí tách đôi mình lìa đôi
Đèn soi chiếc bóng đơn côi
Quạnh hiu ngày tháng bồi hồi nắng mưa
Chào anh, ngắm ảnh ngày xưa
Tách cà phê ấm như vừa nỗi đau
Bây giờ thấm thía lòng nhau
Hai phương trời thẫm sắc màu thủy chung
Mai sau về với vô cùng
Lửa hương khép kín, trùng phùng hoan ca
Nguyệt nghiêng nửa giấc trăng ngà
Bên song vọng nguyệt chung trà ẩm thi
Sao băng tay với ôm ghì
Chập chờn mộng ảo xuân thì trôi xa
Đếm sao trời, vọng âm ba
Sóng đời trỗi nhịp ngỡ là tiếng ai...
Đỗ Thị Minh Giang
12.07.16
TÌNH LỠ HẸN TRĂM NĂM
TÌNH LỠ HẸN TRĂM NĂM
Chàng 35 Tuổi, Nàng Mới Chào Đời, Thời Gian Không Đợi Người, Tình Lỡ Hẹn Trăm Năm…
Có một loại thời gian gọi là quá khứ
Có một loại vĩnh hằng gọi là nháy mắt
Có một loại tình yêu gọi là đã từng
Có một loại đánh mất gọi là quên lãng…
Tôi là một cô nhi, có lẽ là “kết quả” của trọng nam khinh nữ, hoặc cũng có lẽ là “sản phẩm” của một cuộc tình trăng gió nhưng lại không thể gánh chịu trách nhiệm với nhau, và chú Triết Dã là người đã lượm tôi về nhà nuôi.
Năm đó chính sách “lên rừng núi, xuống nông thôn” được bãi bỏ, trong lúc từ nông thôn trở về thành phố, chú ấy đã nhìn thấy tôi ở bên cạnh đống rác của bến xe, một bé gái xinh xắn, ít nói. Khi chú đi tới, đứa bé gái ấy bỗng cười toe toét với chú, thế là chú liền mang tôi đi theo. Chú ấy đã cho tôi một mái nhà, còn đặt cho tôi một cái tên thật đẹp, Đào Lệ.
Cuộc đời của Triết Dã có thể nói là một chuỗi bi kịch. Bố mẹ của chú đều là sinh viên du học trở về nước, nhưng lại không vượt qua được sự khốc liệt của cái thời Đại Cách mạng Văn hóa, cả hai đều chết trong phẫn uất.
Triết Dã tự nhiên cũng không thoát được, bị điều đến nông thôn, cùng với cô bạn gái quen biết nhiều năm mỗi người mỗi ngã. Kể từ lúc đó chú ấy chỉ còn lại một thân một mình, mãi đến 35 tuổi khi trở về thành phố thì nhặt được tôi. Tôi gọi Triết Dã là chú.
Trong hồi ức của tôi, tuổi thơ vốn không có quá nhiều chuyện buồn. Ngoại trừ một chuyện...
Khi đi học, trên lớp có mấy bạn nam tinh nghịch mắng tôi là “đồ con hoang”. Tôi khóc trở về nhà, kể lại với chú ấy. Ngày hôm sau, lúc tan học Triết Dã đặc biệt đến đón tôi, hỏi mấy bạn nam đó rằng: “Ai nói nó là con hoang?”.
Mấy bạn học nam vừa nhìn thấy Triết Dã cao lớn đều không dám lên tiếng, Triết Dã cười nhạt: “Lần sau còn nói như vậy nữa, nếu để cho tôi nghe được, tôi sẽ đánh cho tên đó một trận!”.
Có người lẩm bẩm: “Nó đâu phải con ông đâu, nên nó chính là con hoang rồi còn gì nữa”.
Triết Dã nắm lấy tay tôi, ngoảnh đầu cười: “Nhưng tôi thương yêu Đào Lệ còn hơn cả con ruột của mình nữa. Không tin thì có ai dám đứng ra cho tôi xem thử, quần áo của ai đẹp hơn con bé nào? Giày dép cặp sách của ai tốt hơn của nó nào? Buổi sáng mỗi ngày nó đều được ăn bánh mì uống sữa, còn các cậu ăn gì nào?”.
Bọn con trai nghe xong im lặng không nói được gì. Từ đó trở về sau, không còn có ai mắng tôi là con hoang nữa.
Sau khi lớn lên, mỗi lần nghĩ đến chuyện này tôi đều không khỏi bật cười. Cuộc sống của tôi so với những đứa trẻ mồ côi khác thì quả thật là hạnh phúc hơn rất nhiều.
Nơi tôi thích nhất chính là phòng sách. Sách chất đầy cả căn phòng, dưới cánh cửa sổ chính là bàn đọc sách của Triết Dã. Khi có ánh mặt trời, hình bóng chăm chú làm việc của chú ấy cứ như một bức tranh thật đẹp.
Tôi luôn tự mình tìm sách đọc, tìm được rồi liền nằm trên ghế sô pha. Cách một lúc, Triết Dã lại ngoảnh đầu lại nhìn tôi một cái, nụ cười của chú ấy còn ấm áp hơn cả ánh mặt trời ngoài cửa sổ lúc mùa đông. Nhìn thấy rồi, tôi liền ôm từ phía sau lưng chú ấy, lặng lẽ nhìn chú vẽ hình viết chữ.
Chú ấy cười: “Lớn lên rồi cũng học theo chú là được”.
Tôi liền bĩu môi: “Ai thèm chứ, phơi thân đến đen như vậy, nhìn bẩn chết đi được”. À, tôi đã quên nói rằng, Triết Dã là một kiến trúc sư. Nhưng dù gió thổi nắng phơi cũng không ảnh hưởng đến vẻ bề ngoài của chú ấy chút nào. Chú ấy vẫn luôn gọn gàng sạch sẽ, phong độ ngời ngời.
Khi tôi được tám tuổi, đã từng có một lần, Triết Dã suýt nữa đã nói chuyện cưới hỏi với một người phụ nữ. Người phụ nữ đó là giáo viên, thông minh lại xinh đẹp.
Không biết tại sao tôi lại không thích cô ấy chút nào, tôi luôn cảm thấy nụ cười trên gương mặt của cô ấy giống như là được gắn lên vậy, khi Triết Dã ở đó, cô ấy vừa ngọt ngào vừa dịu dàng cười nói với tôi, còn khi Triết Dã không ở đó, thì nụ cười đó liền biến mất giống như ảo thuật vậy. Tôi sợ cô ấy.
Có một ngày tôi xem truyện tranh trên sân thượng, cô ấy hỏi tôi: “Bố mẹ ruột của con đâu? Sao không thấy họ đến thăm con lần nào vậy?”. Tôi ngẩn người ra, nhìn cô ấy không biết phải nói như thế nào.
Cô ấy ríu rít hai tiếng, lại nói: “Con nhóc này, thật là ngu ngốc! Chả trách họ không cần mày!”.
Bỗng Triết Dã mặt mày tái mét đi đến, nắm tay tôi, không nói một lời đi vào trong phòng.
Buổi tối hôm đó, tôi một mình buồn bã nằm khóc trong chăn. Triết Dã đi vào, ôm lấy tôi nói: “Lệ Lệ đừng khóc, đừng sợ, chú hứa sẽ không để cho ai ức hiếp con đâu”.
Kể từ hôm đó không còn thấy người phụ nữ đó đến nhà chúng tôi nữa. Về sau này tôi nghe chú Khâu Phi, người bạn thân của Triết Dã, hỏi chú ấy rằng: “Mối quan hệ hai bên còn đang tốt đẹp sao tự dưng lại chia tay rồi?”.
Triết Dã nói: “Người phụ nữ này tâm địa không chính, nếu lấy cô ấy về, chỉ sợ Lệ Lệ sau này khó mà được sống những ngày bình yên”.
Chú Khâu Phi nói: “Phải chăng cậu vẫn không quên được Diệp Lan”. Lúc đó, tôi chỉ là một cô bé 8 tuổi, nhưng tôi đã nhớ rất kỹ cái tên này. Sau khi lớn lên rồi, tôi mới biết được Diệp Lan chính là cô bạn gái năm xưa của Triết Dã.
Chúng tôi cứ mãi nương tựa lẫn nhau. Hết thảy mọi chuyện Triết Dã đều làm rất tốt. Sau khi tôi thi lên đại học, bởi trường học cách nhà rất xa, đành phải ở lại trong trường, cuối tuần mới về thăm nhà, thỉnh thoảng Triết Dã hỏi tôi: “Đã có bạn trai chưa này?”.
Tôi luôn chỉ cười chứ không trả lời. Trong trường quả thật có mấy chàng trai luôn thích vây quanh tôi, nhưng không có lấy một người khiến tôi vừa mắt cả: A thì cao to đẹp trai, nhưng tệ nỗi thành tích lại chỉ xếp vào hàng trung bình; B học hành không tệ, lại có tài ăn nói, nhưng ngoại hình lại rất bình thường; C thì tướng mạo thành tích đều rất khá, nhưng bản tính lại có phần thô lỗ.
Tôi rất ít nói chuyện với bạn học nam. Trong mắt của tôi, họ đều rất ngây ngô nông cạn, ở trước mặt người khác chỉ muốn biểu lộ ra mặt tốt nhất của mình, nhìn vào thì thấy rất giả tạo, thiếu chững chạc.
Vào ngày sinh nhật 20 tuổi của tôi, món quà mà Triết Dã tặng cho tôi là một chiếc nhẫn hồng ngọc. Triết Dã nói đã mua nó cho tôi từ lâu rồi, chú còn bảo là con gái lớn rồi, cần phải có mấy món đồ trang sức cho ra dáng mới được. Lúc dùng cơm xong, chú ấy cùng với tôi đi ra cửa hàng, tôi thích cái gì, chú ấy liền mua cho.
Sau khi trở lại trường, tôi phát hiện rằng các bạn học thích bàn tán sau lưng tôi. Mà tôi cũng không để tâm làm gì. Bởi vì thân thế của bản thân mình, đã quen với việc người ta bàn tán rồi.
Mãi đến một hôm có người bạn nữ chơi thân kéo tôi lại, nói riêng với tôi rằng: “Mọi người đều đang bàn tán rằng bạn đang quen với một người lớn hơn bạn rất nhiều tuổi?”.
Tôi ngơ ngác không hiểu: “Ai nói vậy?"Cô ấy nói: “Nghe nói là có đến mấy người tận mắt chứng kiến, bạn cùng ông ấy rất thân mật đi đến cửa hàng. Còn nói rằng bạn không thèm để mắt đến những đứa con trai nhà nghèo này, thì ra đã có đại gia!”.
Tôi hơi suy nghĩ một chút, rồi mặt dần dần đỏ ửng lên, một lúc sau cười nói: “Họ đều đã hiểu lầm rồi”. Tôi cũng không có giải thích gì thêm. Lặng lẽ ngồi đọc sách, trên mặt nóng bừng rất lâu.
Cuối tuần về nhà, làm tổng vệ sinh theo thường lệ, căn phòng của Triết Dã rất sạch sẽ, chiếc áo khoác lông cừu mà chú ấy thường mặc để trên mép giường. Đó là chiếc áo màu cà phê, cổ rùa, lúc đầu khi mới đi mua nguyên là chú để ý muốn mua chiếc màu xám, cổ áo chữ V, nhưng tôi đã chọn chiếc này. Lúc đó Triết Dã cười rằng: “Thôi được, nghe theo con vậy, xem ra Lệ Lệ đã chê chú già rồi, muốn chú ăn mặc nhìn cho trẻ ra đây mà”.
Tôi từ từ xếp chiếc áo đó lại, mỉm cười hồi tưởng lại một số chuyện vụn vặt đã qua…
Một đoạn thời gian sau đó tôi phát hiện trạng thái tinh thần của Triết Dã rất tốt, mỗi khi đi đường bước chân nhẹ nhàng như đi trên gió vậy, đôi khi còn nghe thấy chú ấy hát một vài ca khúc, giống như cái ngày tôi thi lên đại học vậy. Tôi có chút buồn bực.
Ngày thứ sáu tôi liền nhận được điện thoại của Triết Dã, bảo tôi hãy về nhà sớm, cùng chú ấy ra ngoài dùng một bữa cơm tối. Nhìn thấy chú ấy cạo râu thay quần áo. Tôi hoài nghi: “Có người giới thiệu bạn gái cho chú ư?”.
Triết Dã cười nói: “Chú cũng đã già rồi, còn bạn gái yêu đương gì nữa, là chú Khâu Phi của con, còn có một người bạn thân lâu năm nữa, một lát con cứ gọi dì ấy một tiếng dì Diệp Lan là được rồi”.
Tôi biết, đó nhất định là Diệp Lan. Trên đường đi Triết Dã nói cho tôi biết, đoạn thời gian trước thông qua chú Khâu Phi, chú ấy đã liên lạc được với dì Diệp Lan, chồng của dì ấy đã mất mấy năm rồi, lần này gặp lại, cảm giác vẫn rất tốt, nếu như không có vấn đề gì, cả hai sẽ tiến đến hôn nhân.
Hai tai tôi ù đi, không còn nghe lọt được câu nào nữa, hai mắt thất thần, đôi chân mềm nhũn, cố lê những bước chân nặng nề.
Đến nhà hàng, tôi rất khách quan mà quan sát dì Diệp Lan: người hơi mập, giữa hai lông mày còn lưu lại được mấy phần phong vận thời còn trẻ, so với những người phụ nữ cùng tuổi, thì đương nhiên dì ấy vẫn có ưu thế hơn rất nhiều. Nhưng nếu đứng cùng với Triết Dã anh tuấn đẹp trai, thì thấy dì ấy có vẻ già nhiều so với chú ấy.
Dì ấy đối với tôi rất tốt, rất thân mật quan tâm, tựa như yêu nhau yêu cả đường đi vậy. Về đến nhà, Triết Dã hỏi tôi: “Con cảm thấy dì Diệp Lan thế nào?”.
Tôi nói: “Hai người đã tính đến chuyện kết hôn rồi, con tất nhiên không có ý kiến”.
Tôi thao thức đến rạng sáng mới ngủ. Trở về trường thì liền ngã bệnh, phát sốt, nhưng vẫn gắng gượng không muốn nghỉ học, chỉ cảm thấy đầu nặng chân nhẹ, cuối cùng ngã quỵ trong lớp học.
Tỉnh lại tôi thấy mình nằm trong bệnh viện, đang truyền nước biển, Triết Dã ngồi đọc sách bên cạnh. Tôi mệt mỏi cười hỏi: “Con đang ở đâu đây?”.
Triết Dã khẩn trương sờ vào đầu tôi: “Coi như đã tỉnh lại rồi, sốt siêu vi chuyển sang viêm phổi, con bé ngốc này, lúc nào cũng như vậy cả, chẳng bao giờ chú ý đến bản thân mình”.
Tôi cười: “Người đã muốn bệnh, dẫu có cẩn thận thì thử hỏi có ích gì chứ!”.
Triết Dã ngoài giờ đi làm, thì toàn bộ thời gian đều là ở trong bệnh viện. Mỗi lần từ trong mơ tỉnh lại, thì tôi đều luôn tìm bóng dáng của chú ấy, cần phải lập tức nhìn thấy, mới có thể yên tâm được.
Tôi nghe thấy chú ấy nói điện thoại với dì Diệp Lan: “Lệ Lệ bệnh rồi, mấy ngày này anh không được rảnh, đợi sau khi cô bé khỏe lại rồi sẽ liên lạc với em”.
Tôi gượng cười đau khổ, nếu như tôi bệnh, có thể khiến chú ấy ngày ngày ở bên tôi như vậy, thế thì tôi dẫu có nằm ở trong bệnh viện lâu dài hơn nữa thì có hề gì đâu.
Ở bệnh viện một tuần mới về nhà. Triết Dã đặt một chiếc ghế sô pha trước cửa phòng của tôi, buổi tối ngủ ở trên đó, tôi mà có chút động tĩnh gì chú ấy liền bật dậy xem thử.
Tôi nhớ lúc còn nhỏ, chiếc giường nhỏ của tôi đặt ở trong phòng của Triết Dã, nửa đêm tôi muốn đi vệ sinh, thì tự mình mò mẫm ngồi dậy, nhưng Triết Dã rất mau liền nghe thấy, bật đèn giúp tôi, nói: “Lệ Lệ, cẩn thận nào”. Mãi cho đến khi tôi lên tiểu học mới ngủ một mình.
Dì Diệp Lan đã mua một bó hoa lớn và trái cây đến thăm tôi. Tôi lễ phép cảm ơn dì ấy. Món ăn dì ấy nấu thật sự rất ngon, nhưng tôi ăn không nổi. Tôi nhanh chóng vào nằm trong phòng.
Tôi nằm mơ, mơ thấy Triết Dã và dì Diệp Lan cuối cùng đã kết hôn, họ đều rất trẻ, dì Diệp Lan mặc bộ đồ cưới màu trắng trông thật rất xinh đẹp, còn tôi thì đương nhiên là đóng vai cô bé cầm hoa. Triết Dã mỉm cười vui vẻ, lại không ngoảnh đầu nhìn tôi một cái, tôi ngửi thấy mùi hoa bách hợp tỏa ra từ bó hoa của cô dâu cầm trên tay rất rõ ràng…
Tôi giật mình ngồi dậy, rồi lại nằm xuống, tuyệt vọng nhắm mắt lại. Trong bóng tối tôi nghe thấy Triết Dã đi vào, tiếp đó chiếc đèn nhỏ đầu giường bật sáng. Chú ấy than: “Không biết đã mơ thấy gì mà lại khóc thương tâm đến như vậy!”.
Tôi giả vờ ngủ, tuy nhiên nước mắt cứ như cái vòi nước bị rỉ, thuận theo khóe mắt chảy xuống bên tai. Bàn tay ấm áp của Triết Dã liên tục gạt nước mắt cho tôi, nhưng làm thế nào cũng không ngăn lại được.
Căn bệnh lần này, kéo dài cả mười mấy ngày trời. Đợi sau khi khỏi bệnh rồi, tôi và Triết Dã đều đã gầy đi rất nhiều. Chú ấy nói: “Hay là về nhà ở đi, trong trường nhiều người như vậy ở cùng trong một ký túc xá, không khí rất không tốt”.
Tôi cũng để ý dì Diệp Lan không còn đến nhà của chúng tôi nữa. Qua một đoạn thời gian rất dài rất dài, tôi mới tin chắc rằng, dì ấy cũng giống như cô giáo năm xưa, đều đã là quá khứ.
Ngày ngày chú ấy chạy xe mô tô đưa đón tôi. Mặt tựa vào lưng của chú ấy, trong lòng lại khi buồn khi vui.
Tôi thuận lợi tốt nghiệp, tìm được một công việc tốt. Tôi vui vẻ, bình thản mà sống qua ngày, không có gì đáng để lưu tâm. Nhưng ông trời lại không muốn cho tôi niềm hạnh phúc lâu dài như vậy. Triết Dã đã ngất xỉu ở công trường. Bác sĩ chẩn đoán là ung thư gan thời kỳ cuối.
Tôi đau đến thắt ruột, nhưng vẫn gắng lấy hết bình tĩnh hỏi bác sĩ rằng: “Còn được bao lâu nữa?”. Bác sĩ nói: “Một năm, cũng có thể nhiều hơn một chút”.
Tôi đón Triết Dã về nhà. Chú ấy vốn không phải nằm trên giường, ban ngày tôi đi làm, mời một người giúp việc bán thời gian, buổi trưa và buổi tối do tôi chăm sóc chú ấy. Triết Dã cười nói: “Xem này, chú đã làm khổ con rồi, vốn dĩ bây giờ là phải đi hẹn hò cùng bạn trai mới phải”.
Tôi cũng cười, nói đùa: “Bạn trai ư? Không phải là đang xếp hàng dài chờ đợi bên ngoài đó sao”.Mỗi ngày ăn cơm tối xong, tôi và Triết Dã cùng nhau ra ngoài tản bộ. Tôi đỡ lấy cánh tay của chú ấy. Dù có ốm hơn trước đây, chú ấy vẫn anh tuấn phong độ, trong con mắt người khác, đây có lẽ giống như một bức tranh tuyệt đẹp giữa hai cha con, chỉ có tôi, dưới biểu tượng đẹp đẽ đó, đã nhìn thấy một sự thật tàn khốc.
Tôi đau buồn nhưng vẫn giữ nét điềm tĩnh, tôi nhìn thấy những ngày tháng sau cùng giữa tôi và Triết Dã vụt mất như bay.
Triết Dã vẫn sinh hoạt như thường lệ: đọc sách, thiết kế đồ họa. Người giúp việc nói, mỗi ngày chú ấy dành hơn nửa ngày thời gian ở trong phòng sách. Tôi càng lúc càng thích phòng sách. Sau bữa cơm là pha cho mỗi người một ấm trà riêng, cùng ngồi đối diện với nhau, đánh vài ván cờ, hoặc chơi vài ván bài. Sau đó Triết Dã chỉnh lý tư liệu của chú ấy.
Có một xấp giấy là chú không cho phép tôi đụng vào. Tôi hiếu kỳ. Cuối cùng nhân một ngày chú ấy không có ở nhà, lén xem thử. Đó là mấy quyển nhật ký dày cộp.
“Lệ Lệ đã mọc hai chiếc răng cửa, tan ca đi đón con bé, con bé bước những bước chân loạng choạng bổ nhào về phía mình, đòi mình bế”.
“Sinh nhật 10 tuổi của Lệ Lệ, con bé cầu nguyện mong rằng chú Triết Dã mãi mãi trẻ trung. Mình rất vui, Lệ Lệ bé nhỏ, con bé thật sự là một đóa hoa mang đến niềm vui trong cuộc đời cô quạnh của mình”.
“Hôm nay đưa Lệ Lệ đi ghi danh đại học, việc gì con bé cũng giành làm trước. Lúc này mình chợt phát hiện con bé đã lớn lên thành một thiếu nữ xinh đẹp, còn mình, đã dần dần già đi. Chỉ mong sao cuộc đời của con bé không phải cô khổ giống như mình”.
“Khâu Phi cho mình biết tình hình gần đây của Diệp Lan, cuộc gặp mặt sau đó lại không khiến mình vui vẻ hạnh phúc giống như trong tưởng tượng. Cô ấy cũng đã già đi rất nhiều, tuy vẻ trang nhã lúc còn trẻ không hề mất. Cô ấy không che giấu tình cảm tốt đẹp còn lại đối với mình”.
“Lệ Lệ viêm phổi, trong khi hôn mê không ngừng gọi tên của mình, sau khi tỉnh lại chỉ biết chảy nước mắt với mình. Mình không khỏi kinh ngạc. Mình không ngờ chuyện sắp kết hôn với Diệp Lan lại ảnh hưởng lớn đến con bé như vậy”.
“Hôm nay rước Lệ Lệ tan học trở về nhà, cảm thấy trên lưng có gì đó lạnh lạnh, cởi áo ra xem thử, mới phát hiện nước mắt đã thấm đẫm một khoảng lớn. Ài, cái con bé này”.
“Bác sĩ tuyên bố rằng mạng sống của mình chỉ còn lại một năm. Mình không thấy sợ chút nào, nhưng Lệ Lệ, con bé là điều khiến mình lo lắng nhất. Sau khi mình đi rồi, làm sao khiến cho con bé sống vui vẻ khỏe mạnh đây, đây là vấn đề mà mình cần phải suy nghĩ rất nhiều”.
Tôi ôm lấy quyển nhật ký, nước mắt lã chã tuôn rơi. Thì ra là chú ấy đã biết, thì ra chú ấy đều đã biết hết cả.
Qua mấy ngày nữa, những quyển nhật ký đó không thấy đâu nữa. Tôi biết Triết Dã đã cất đi rồi. Chú ấy không muốn tôi biết rằng chú ấy đã biết được tâm tư của tôi, nhưng chú ấy không biết được rằng tôi đã biết hết cả rồi.
Triết Dã mất vào mùa xuân năm thứ hai. Trước lúc mất, chú ấy đã nắm tay tôi nói rằng: “Vốn dĩ chú muốn tự tay trao con cho một người đàn ông tốt, tận mắt nhìn thấy người ấy đeo nhẫn cho con rồi mới đi, nhưng bây giờ không còn kịp nữa rồi”.
Tôi mỉm cười. Chú ấy đã quên rồi, chiếc nhẫn đó, khi tôi 20 tuổi chú ấy đã mua cho tôi rồi. Trong ngăn kéo trên bàn học có một lá thư chú ấy để lại, chỉ có mấy câu ngắn gọn: “Lệ Lệ, chú đi rồi, con có thể nghĩ đến chú, nhưng cũng không nên lúc nào cũng nhớ đến chú, chỉ cần con có thể sống vui vẻ hạnh phúc, đối với chú đó thật sự là niềm an ủi lớn nhất rồi. Chú của con!”.
Tôi chỉ khóc, lặng lẽ…
Nửa đêm tỉnh lại, tôi dường như còn có thể nghe thấy chú ấy vang vọng đâu đó: “Lệ Lệ, con đừng buồn, hãy sống thật vui vẻ hạnh phúc”.
Khi sắp xếp lại những thứ lặt vặt trong phòng sách, trong góc tủ tôi phát hiện một đồ gốm toàn bụi bặm, nhìn có vẻ là đổ cổ, tôi lấy nó ra, sau khi rửa sạch sẽ, thì không khỏi lặng người, trên đó không có trang trí gì cả, chỉ có bốn câu thơ viết bằng thể chữ Nhan đời nhà Đường:
Chàng sinh nàng chưa sinh
Nàng sinh chàng đã già
Hận không sinh cùng lúc
Trọn đời mãi bên nhau.
Đến lúc này, nước mắt của tôi mới trào ra không cách nào ngăn lại được nữa.
Tiểu Thiện dịch
NHỮNG HÓA CHẤT TRONG THỰC PHẨM ( BS Huỳnh Chiếu Đẳng )
NHỮNG HÓA CHẤT TRONG THỰC PHẨM
Bài phỏng vấn của đài VOA
Mời quý thân hữu xem để có thêm ý niệm, và để điều chỉnh lại cách ăn uống của chúng ta.
Bài phỏng vấn có lợi cho sức khoẻ :
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng, cựu giáo sư bộ môn Lý-Hoá nhiều năm giảng dạy tại Việt Nam, nay đang định cư tại Mỹ. Ông là người thường xuyên nghiên cứu và có nhiều bài viết về đề tài an toàn vệ sinh thực phẩm.
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Chất phụ gia là những chất được người ta thêm vào trong thục phẩm với mục đích tạo ra màu sắc, hoặc tạo ra mùi thơm, hoặc bảo quản những thực phẩm chế biến sẵn cho lâu hư.
Từ lâu đời rồi người ta đã biết dùng các chất phụ gia như giấm để ngâm rau cải, củ kiệu, như muối ăn dùng muối thịt, cá, hoặc chất tạo ra màu là lá dứa để tạo ra mùi thơm và màu xanh, hay trái gấc tạo ra màu đỏ cho xôi gấc, hoặc hoa lài, hoa sen được dùng để ướp trà. Tất cả những chất đó có thể được coi như là chất phụ gia.
Nhưng lúc sau này người ta dùng những chất hoá học trong kỹ nghệ làm chất phụ gia cho thực phẩm. Bây giờ những chất hoá học lọt vào tay những người không chuyên môn quá nhiều. Thí dụ chuyện dùng phân ure để ướp cá cho tươi lâu là chuyện chắc chắn không nên làm.
Trà Mi: Có hai nguồn gốc, một là chất phụ gia từ thiên nhiên, hai là chất phụ gia từ các hoá chất, vậy chắc có lẽ không phải tất cả các loại phụ gia đều không an toàn, không có lợi cho sức khoẻ?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Chất phụ gia cũng cần thiết. Nếu không có chất phụ gia thì mình gần như là không thể nào có kỹ nghệ đồ hộp hoặc là những thực phẩm chế biến sẵn. Hiện bây giờ ở tất cả mọi quốc gia chúng ta không thể nào tìm được một món thực phẩm chế sẵn mà không có chút xíu chất phụ gia trong đó.
Chất phụ gia tự bản thân nó nếu được dùng đúng thì là cần thiết. Nhưng hiện giờ trong các quốc gia kỹ nghệ thực phẩm mới vừa phát triển (Trung Quốc, Việt Nam chẳng hạn) người ta dùng những hoá chất rất là nguy hiểm.
Tác hại của chất formol
Trà Mi: Những chất phụ gia nào được dùng một cách phổ biến, thông dụng, nhiều nhất, và nên đặc biệt cần chú ý, thưa ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Danh sách này thì gần như là vô tận. Nhưng bây giờ sự kiểm soát những chất phụ gia ở những quốc gia đã có kinh nghiệm, như tại Mỹ, Canada, nhà nước lập ra danh sách những hoá chất nào được dùng trong thực phẩm, những chất nào được dùng khá lâu rồi và người ta thấy chúng không gây ra bất cứ một hiệu quả nào hết, thì người ta đặt tên chúng là "những chất được biết là an toàn".
Thí dụ nhà nước Mỹ lập ra một danh sách rất là dài, trong đó chất nào được bỏ vào thực phẩm với phân lượng bao nhiêu, không được nhiều quá. Nhưng ở Việt Nam hiện bây giờ người ta dùng chất phụ gia mà tôi thấy rất là nguy hiểm. Thứ nhất phải kể tới là hàn the. Hàn the là borax. Chất này không phải là chất dùng để ăn được mà là chất dùng trong kỹ nghệ. Lâu nay người Việt Nam mình dùng hàn the trong bánh đúc, giò chả, hoặc trong hoa quả rau cải ngâm giấm với mục đích làm cho nó giòn. Hàn the nếu mình ăn ít thì nó có hại cho gan, cho thận và cho cơ quan sinh dục
Một chất khác cũng được người Việt Nam dùng rất phổ biến, đó là muối diêm. Muối diêm nói chung là tất cả những chất của nhóm nitric. Ở Hoa Kỳ người ta cấm hẳn, không được dùng muối diêm trong thực phẩm. Nhưng tại Việt Nam thì muối diêm được dùng rất là phổ thông để tạo ra màu đỏ của thịt heo. Người ta bỏ muối diêm vào trong lạp xưởng, nem.
Trà Mi: Và tác hại của muối diêm trước mắt và lâu dài ra sao, thưa ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Muối diêm có tác hại nguy hiểm nhất mà người ta biết được là gây ra bệnh ung thư. Dĩ nhiên không phải thỉnh thoảng mình ăn một vài chiếc nem hay một đôi lạp xưởng mà bị. Điều quan trọng là chúng ta ăn lâu dài, chất này sẽ tích luỹ và tạo ra những bệnh về lâu về dài.
Hiện giờ người ta dùng formol để giữ cho thực phẩm không hư. Formol là khí formoldehyde tan trong nước. Formol được dùng trong phòng thí nghiệm để ngâm xác sinh vật, cũng như trong ngành y khoa là dùng formol để ướp xác người cho sinh viên thực tập. Chất đó nguy hiểm lắm. Theo tôi được biết, trong 20 mẩu bánh phở được đem đi phân chất ở thành phố Hồ Chí Minh thì có tới 16 mẩu có formol với hàm lượng khá cao.
Trà Mi: Chúng tôi còn nghe nói là ngay cả bây giờ bánh tráng được phát hiện cũng có formol.
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Vâng, đúng vậy. Đó là một điều tôi rất quan tâm.
Trà Mi: Họ dùng formol với công dụng gì, thưa ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Formol được sử dụng để cho bánh tráng không bị meo mốc. Ngoài formol được dùng trong bánh tráng, người ta còn dùng chất tẩy trắng trong đó nữa. Bản thân bánh tráng không trắng, không trong đẹp. Nhưng không riêng gì bánh tráng, ngay cả bún tàu (miến) cũng rất trong vì có chất tẩy màu.
Người ta dùng chất tẩy màu trong kỹ nghệ để tẩy sạch màu sắc của những sản phẩm mà người thấy không đẹp. Nhưng tại Việt Nam mình người ta dùng chất đó trong thực phẩm, mà dùng một cách rất là liều lĩnh.
Trà Mi: Xin được hỏi ông kỹ một chút là khi người ta tiêu thụ phải những thức ăn có chứa formol thì gặp phải tai hại như thế nào?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Formol gây ra bệnh ung thư. Điều đó người ta biết chắc. Theo Tiến sĩ Nguyễn Bá Đức ở Bệnh Viện Ung Bướu Trung Ương, mỗi năm tại Việt Nam có thêm 150.000 người măc bệnh ung thư, trong đó ước lượng có 50.000 người mắc bệnh vì ăn uống.
Trà Mi: Tức là một phần ba?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Vâng, một phần ba. Trong đó người ta phải kể formol là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng ung thư tại Việt Nam.
Phân ure
Trà Mi: Ngoài formol, hàn the, chất tẩy trắng như ông vừa trình bày thì báo chí Việt Nam dạo gần đây cũng có lên tiếng về việc người ta cho phân ure vào nước mắm?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Ngư dân đánh cá ngoài biển muốn cho cá trữ trên nghe nhiều ngày mà trông vẫn còn tươi, đem về nhà còn bán được, thì người ta ướp cá này bằng phân ure, tức là phân đạm. Khi chất này thấm vào cá thì nó giữ cho cá được cứng và tươi lâu. Khi về đất liền người ta bán cá đó lại cho các hãng làm nước mắm. Những hãng nước mắm này không đủ nước để rửa cá mà dù có rửa cho sạch đi nữa thì cùng không làm sách hết ure vì nó đã thấm vào cá. Cho nên khi làm nước mắm thì vẫn còn hàm lượng ure trong nước mắm. Đó là một lý do.
Ngoài ra tôi được biết người ta dùng "pin" có chứa những chất chứa kim loại nặng như chì, thuỷ ngân, cadmium, thạch tín. Những chất này nằm trong cái người ta gọi là "pin" đó có mục đích là làm cho lá bánh chưng được xanh tươi, hoặc một số thực phẩm có màu xanh tươi.
Những chất này rất là nguy hiểm, nhất là chì. Chì là chất ảnh hưởng lên trí óc, nhất là trí óc trẻ con. Kế đó là thuỷ ngân. Cadmium cũng là chất độc và thạch tín là một chất rất là độc được dùng để đầu độc giết người từ xưa nay.
Vừa rồi ở nước Mỹ có hàng triệu đồ chơi trẻ con bị thu hồi, lý do là nước sơn bên ngoài có chứa chì. Sơn pha chì được dùng từ xưa, có tên là sơn bạch diêm. Thế giới cấm dùng từ năm bảy chục năm nay rồi, nhưng mà đồ chơi do Trung Hoa sản xuất thì lại vẫn còn sơn chì.
Thuỷ ngân cũng là một kim loại mà người ta e ngại lắm. Những người mẹ mang thai được khuyên là nên ăn ít cá biển càng tốt
Trà Mi: Những cá biển càng to càng có nhiều thuỷ ngân phải không, thưa ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Đúng vậy. Thuỷ ngân có trong thiên nhiên. Lý do cá chứa nhiều thuỷ ngân là do các nhà máy hoá học từ nhiều năm nay đã đổ ra biển, cho nên cá ven biển chứa nhiều thuỷ ngân hơn cá ngoài khơi.
Thường thường những hoá chất trên đây có hại cho các bộ phận bên trong cơ thể, nhất là óc (do kim loại nặng), kế đó là thận, rồi gan, và dĩ nhiên chúng làm thay đổi các tế bào trong cơ thể và đưa tới hậu quả sau cùng là bệnh ung thư.
Trà Mi: Tai hại như vậy, nhưng như ông vừa trình bày thì nếu dùng chất phụ gia đó lâu ngày với số lượng nhiều thì mới gây nguy hại đáng kể cho sức khoẻ, chứ còn lâu lâu mới dùng một lần thì không đáng ngại, vậy xin hỏi dùng bao nhiêu được xem là nhiều và thòi gian bao lâu gọi là lâu dài, thì mới đáng lo?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Tình trạng thay đổi tuỳ theo chất. Thí dụ hàn the (borax) chúng ta dùng rất là lâu dài thì số lượng gây chết người là 15 gam dùng cho một lần. Tức là với số lượng 15 gam thì người lớn có thể chết. Với trẻ con là 3 gam. Nhưng không bao giờ chúng ta ăn nhiều như vậy vì hàn the không ngon chút nào hết.
Thứ hai nữa là khi bỏ vào bánh tráng thì người ta cũng chỉ cho một số lượng rất ít, cho nên khi ta ăn vào cơ thể thì nó tích luỹ dần và lâu dài và nó gây bệnh về lâu dài. Điều này rất là nguy hiểm, những chất nào ăn vào chết liền thì người ta sợ nên người ta tránh. Còn những chất mới ăn vào người ta không cảm thấy gì cả, rồi tới khi nó phát ra bệnh thì lúc đó đã trễ rồi.
Trà Mi: Đúng là kẻ giết người thầm lặng, phải không ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Vâng. Thành thử những chất nào người ta biết được là chất độc thì ở các quốc gia Tây Phương ngưòi ta cấm hẳn, không được có chút xíu nào trong thực phẩm hết.
Thí dụ kẹo sản xuất từ bên Mexico không phải người ta bỏ chì vào trong đó, nhưng các máy móc sản xuất người ta hàn bằng chì. Những vết hàn bằng chì tan rất ít vào trong đường, trong kẹo. Đem qua Mỹ bán, chính phủ Mỹ phân chất thấy có chút xíu lượng chì trong đó và ra lệnh thu hồi liền
Bột ngọt
Trà Mi: Lâu nay vẫn có nhiều người bán tín bán nghi về tính lợi hại của bột ngọt. Nhiều người không dám dùng bột ngọt trong nêm nếm thức ăn vì nghe nói là độc hại cho sức khoẻ. Bột ngọt có tác hại thực sự ra sao? Có độc hay không, thưa ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Huyền thoại về bột ngọt đã có từ lâu lắm, từ khoảng hai ba mươi năm nay. Chính nó là chất mà tôi theo dõi nhiều nhất, thành thử nếu nói về bột ngọt thì tôi rành nó lắm. Nó chỉ là một huyền thoại thôi.
Thực sự bột ngọt là một chất phụ gia gần như vô hại. Tôi nói là gần như vô hại nếu chúng ta không ăn với số lượng quá lớn. Bột ngọt là chất đã có tự nhiên ở trong thịt cá, dầu chúng ta có thêm vào hay không thêm vào thì nó vẫn có bột ngọt. Thí dụ như chúng ta lên men nước tương theo lối cổ truyền thì ở trong đó nó đã có bột ngọt rồi.
Bột ngọt là gì? Đó là acid glutamic mà cộng với sút, mà acid glutamic là một chất có trong thịt cá, có trong protein. Nó là một amino acid, tức là nó có trong tự nhiên.
Ở những nhà máy sản xuất bột ngọt người ta dùng phương pháp lên men khoai mì hoặc hiện bây giờ người ta còn lên men một vài thứ củ khác.
Các bà nội trợ có nhiều người tránh bột ngọt, nhưng thực sự chúng ta vào quán ăn chúng ta không thể nào mà không ăn bột ngọt hết. Tôi có một người quen làm trong tiệm phở. Người này cho biết một thùng nước lèo to của tiệm phở, người ta bỏ vào đó 2 bịch bột ngọt, hoặc có khi 3 bịch. Một bịch bột ngọt là nửa ký lô. Thành ra khi chúng ta vào một tiệm phở, ăn phở về, những người nhạy cảm một lúc sau họ thấy khô miệng, họ thấy đầu hơi choáng váng một chút, tê lưỡi. Có người bị ngứa ngoài da nữa. Những người đó được biết là những người dị ứng với bột ngọt.Theo thống kê, cứ 100 người thì có 1 người bị dị ứng. "Hội chứng quán ăn Tàu".
Trà Mi: Chính những phản ứng tức thì làm cho người ta lo sợ?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Đúng vậy. Và triệu chứng đó, người Mỹ gọi là "hội chứng quán ăn Tàu", tại vì trong tất cả quán ăn Á Đông nói chung thì người ta luôn luôn dùng bột ngọt bởi lý do cạnh tranh. Nếu không gia thêm bột ngọt (vào thức ăn) thì thực khách ăn không thấy ngon. Nhưng có điều là những chủ quán ăn lẫn người đầu bếp không rõ là bột ngọt gây thêm hương vị, nó làm cho vị ngọt thịt cá tăng lên. Nhưng bỏ càng nhiều thì hương vị tăng lên không nhiều. Nó chỉ đên một giới hạn nào đó thôi, rồi nó không tăng lên nữa. Cho nên số lượng bột ngọt dùng trong nấu ăn không nên bỏ nhiều, chỉ đến một giới hạn nào đó rồi thôi. Ngoài giới hạn đó thì nó không có lợi ích gì hết.
Nếu mình nói vô hại hoàn toàn thì không đúng, nhưng nó là chất phụ gia an toàn và được biết là không gây bệnh về lâu về dài.
Tuy nhiên, chính phủ Mỹ có khuyên hẳn hoi là những bà mẹ đang mang thai và trẻ sơ sinh còn quá nhỏ thì không nên cho ăn những thực phẩm mà trong đó có bột ngọt.
Chính bản thân bột ngọt, tôi biết lúc xưa người Pháp dùng nó để làm thuốc bổ óc. Mà ngay như chúng tôi lúc còn đi học ở trung học thì vẫn mua những viên thuốc bổ óc để uống. Những viên này là acid glutamic. Và người Pháp còn chế dưới dạng nước, dạng ống, đó là acid glutamic dưới dạng nước mà người ta gọi tên là glutaminol. Nếu nó là chất gây bệnh hay là chất có hại về lâu về dài thì người Pháp họ đã biết và họ không dùng như vậy đâu.
Trà Mi: Có những tin đồn rằng bột ngọt được chế biến bằng khoai mì công nghiệp có nhựa độc thành ra người ta sợ bột ngọt không bảo đảm chất lượng.
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Thưa cô, khoai mì nó độc. Nó độc không phải là ăn khoai mì độc hay gì đâu. Khoai mì, nhất là lá khoai mì, bông khoai mì có chứa một loại acid gọi là acid cyanhydric. Đó là loại acid mà ngày xưa Đức Quốc Xã dùng để giết người Do Thái. Hiện bây giờ vẫn còn những nơi người ta dùng chất đó để xử những tội nhân bị tử hình.
Trong khoai mì có một hàm lượng nhỏ acid cyanhydric, cũng giống như là trong măng tre. Măng tre cũng có một hàm lượng nhỏ acid cyanhydric.
Nếu khoai mì được luộc ít nước hoặc chúng ta ăn đọt khoai mì thì có khi bị ngộ độc vì chất acid đó. Nhưng nếu khoai mì được luộc nhiều nước hoặc chúng ta lấy bột khoai mì để cho lên men thành bột ngọt thì không còn có dính dáng gì tới acid cyanhydric.
Bột ngọt là chính do những con men sinh sống bằng khoai mì tạo ra, chứ không phải ngay từ bản thân khoai mì.
Nếu người ta luộc đọt khoai mì để ăn thì có thể bị ngộ độc. Hoặc là măng tre mà không được luộc hai ba nước và cứ để như vậy mà ăn thì cũng có thể bị ngộ độc
Món mắm các loại
Trà Mi: Xin được hỏi thêm là một món ăn cổ truyền rất phổ biến tại Viẹt Nam, rất quen thuộc với mọi người, đó là mắm các loại. Đối với nhiều người Việt Nam, thưỏng thức các loại mắm cũng không khác gì các món sơn hào hải vị. Nhưng bây giờ người ta nghi ngờ trong các loại mắm cũng có chứa những chất phụ gia độc hại. Thưa, có phải như vậy không?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Cảm ơn cô đã hỏi câu này. Vâng, tôi xin nói một chút xíu về mắm. Mắm theo ông bà chúng ta làm ngày xưa đó thì tự bản thân nó cũng là chất rất là độc. Thậm chí đến nỗi cơ quan USDA của Hoa Kỳ khuyên người dân khi đi du lịch ở Trung Hoa hay ở các nước Á Châu thì đừng ăn những chất protein ngâm muối. Tức là chính phủ Mỹ có ý muốn nói rằng đừng ăn thịt muối hay là cá muối, là mắm, là khô, là những loại rau cải được ngâm muối.
Nếu tôi nhớ không lầm thì chính phủ Trung Hoa cũng đã khuyến cáo dân chúng là đừng ăn quá nhiều rau cải ngâm muối. Rau cải được ướp muối, được ngâm chua, được ngâm muối là món ăn truyền thống của người Trung Hoa. Và chính phủ Trung Hoa biết rằng nó gây ra bệnh ung thư.
Tôi trở lại với món mắm. Mắm tự bản thân nó là protein được ngâm muối, trong đó có nhiều chất độc được coi như chất tạo ra bệnh ung thư về lâu về dài. Thứ hai, lượng muối quá nhiều. Theo các nhà chuyên môn, hiện giờ mỗi ngày một người lớn chỉ được ăn chừng 1 tới 5 gam muối mà thôi. Đó là một số lượng rất ít, so với số lượng mà người Việt Nam tiêu thụ hiện giờ.
Ngay người Âu Châu, người Pháp làm thống kê, ngưòi ta thấy số lượng muối ăn vào đã gấp 5-6 lần số lượng 1-5 gam. Và người ta biết rằng khi ăn muối nhiều như vậy thì bệnh sẽ xảy ra về tim mạch.
Thành thử nếu chúng ta ăn mắm, ăn nước mắm quá nhiều thì đã là không tốt rồi. Nhưng hiện bây giờ người ta bỏ thêm vào mắm nhiều chất phụ gia khác nữa, mà các chất phụ gia đó thì chúng ta không kiểm soát được. Nó do sáng kiến từ nơi sản xuất: người ta muốn làm thế nào thì làm miễn là trông tươi, trông ngon, trông đẹp thì người ta ăn.
Tôi được biết khô cá, như khô cá thiều, theo một phóng sự mà tôi đọc được từ báo trong nước, thì người ta dùng một loại cá biển không ngon đem về xay ra, xong rồi trộn chất phụ gia nào đó rất là nhiều. Xong người ta ép lại cho giống như miếng khô cá thiều rồi đem phơi nắng. Theo phóng viên tờ báo, khi đem phơi như vậy chính ruồi nhặng cũng không dám bám vào miếng khô đó nữa. Điều đó cho chúng ta thấy là đáng ngại lắm.
Tôi được biết tôm khô được người ta xịt thuốc trừ kiến vào trong đó để không bị kiến và bị mốc, màu được tươi. Tôi không biết thuốc trừ kiến đó là chất gì, mà con kiến đã sợ chất đó thì dĩ nhiên là con người cũng phải sợ.
Khô mực và các loại cá khô
Trà Mi: Thế còn khô mực, cá loại cá khô khác có nên quan ngại không, thưa ông?
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Khô mực tới bây giờ tôi không được biết người ta đã bỏ chất gì vào trong đó, nhưng chính con khô mực có thành phần cholesterol rất cao. Khô mực là một trong những thực phẩm có cholesterol cao nhất. Kế đó là óc heo, óc bò.
Trà Mi: Mặc dù là không có chất phụ gia thực phẩm
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Mặc dù không có, nhưng khô mực ăn nhiều không tốt đâu, tại vì cholesterol trong đó cao lắm. Nó cao hơn cả tròng đỏ trứng gà nữa.
Trà Mi: Dạ. Cholesterol ngày nay cũng là một cái đáng sợ.
Ông Huỳnh Chiếu Đẳng: Đó là một cái mà người ta khuyến khích không nên đem vào cơ thể nhiều. Số lượng mà cơ quan USDA của Mỹ khuyên người dân là một người lớn trung bình mỗi ngày chỉ nên đem vào cơ thể chừng 300 miligam trở lại. Một trong đỏ hột gà chứa từ 250 tới 300 milgam. Còn nếu trứng vịt thì hàm lượng cholesterol còn cao hơn nhiều.
Tuesday, 26 July 2016
NHỮNG DẤU HIỆU ĐANG BỊ THIẾU VITAMIN ...
NHỮNG DẤU HIỆU ĐANG BỊ THIẾU VITAMIN...
Có rất
nhiều điều tưởng chừng như nhỏ nhặt bạn có thể làm để cải thiện sức khỏe của
mình. Vitamin có thể tạo nên một sự khác biệt rất lớn về cảm nhận cũng như về
sức khỏe của bạn. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến của việc thiếu vitamin
cùng với các biện pháp giải quyết. Hy vọng rằng, nó sẽ giúp ích được cho
bạn.
Vitamin được biết
đến từ năm 1905 khi các nhà nghiên cứu tìm hiểu về sữa đã cho rằng trong sữa có
“một số chất không được công nhận … với số lượng rất nhỏ, cần thiết cho sự tăng
trưởng và nuôi dưỡng bình thường”.
Năm 1912, trong
khi đang nghiên cứu gạo, nhà nghiên cứu Casimir Funk đã tách một “yếu tố” hữu cơ
mà ông miêu tả là amin (giống như axit amin). Bởi vì nó rất quan trọng với cuộc
sống, nên ông kết hợp hai từ lại, cho ra thuật ngữ vitamin.
Vitamin có vai
trò quan trọng đối với sự sống, tuy nhiên nhận biết việc chúng ta thiếu hụt
Vitamin hay không lại là việc không đơn giản (nếu ko làm các xét nghiệm). Viện Y
học ứng dụng Việt Nam đã tổng hợp và gửi đến các bạn thông tin về các biểu
hiện có thể có khi thiếu vitamin. Nếu có các biểu hiện này, các bạn hãy gặp các
bác sỹ để khám kiểm tra và làm các xét nghiệm cần thiết nhé.
Nứt khóe miệng
Cơ thể bạn có
thể đang bị thiếu vitamin nhóm B (đặc biệt là vitamin B2, B3 và B12), kẽm
và/hoặc sắt
Bạn nên ăn nhiều
cá hồi, trứng, sò và các loại hải sản khác để bổ sung những loại vitamin này cho
cơ thể. Những người ăn chay có thể ăn bổ sung đậu lăng, các loại thực phẩm thuộc
họ Đậu, lạc (đậu phộng), cà chua khô, vừng (mè) và củ cải đường.
Chú ý quan trọng:
Vitamin C nên được uống bổ sung cùng với sắt để làm tăng hiệu quả.
Nguồn vitamin C trong thực phẩm bao gồm bông cải xanh, bông cải trắng, cải
bắp, ớt chuông đỏ…
Da
mẩn đỏ và rụng tóc
Cơ thể bạn có thể
đang bị thiếu kẽm, vitamin B7, vitamin A, vitamin D, vitamin E và vitamin
K.
Bạn nên ăn thêm
nhiều trái cây khô, hạt bí ngô, ngũ cốc nguyên hạt, các chế phẩm sữa, trái bơ,
nấm mỡ, quả mâm xôi và chuối
Nguồn Vitamin tự
nhiên,
Chú ý quan trọng:
Lượng vitamin B7 đôi khi sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực do việc ăn quá nhiều trứng vì
protein trong trứng sẽ ngăn chặn quá trình hấp thu vitamin B7 của cơ
thể.
Mọc
mụn ở má, cánh tay và đùi
Cơ thể bạn có thể
đang thiếu vitamin A và vitamin D
Bạn nên ăn ít
chất béo không bão hóa và chất béo chuyển hóa (transfat) hơn.
Bạn nên ăn nhiều
cá, hạt lanh, trái cây khô, hạnh nhân, quả óc chó, cà rốt, khoai lang và ớt
chuông đỏ.
Chú ý quan
trọng: đôi khi mọc mụn sẽ làm bạn cảm thấy đau và muốn nặn chúng
đi. Nhưng tuyệt đối đừng làm vậy!
Cảm giác
nóng rát, ngứa và tê bì ở đầu chi
Cơ thể bạn có thể
đang thiếu vitamin nhóm B (B6, B9 và B12)
Bạn nên ăn bổ
sung măng tây, rau bina, các loại rau có lá xanh đậm, đậu Tây, trứng và hải
sản.
Chú ý quan
trọng: Thiếu vitamin nhóm B có thể ảnh hưởng đến đầu các dây thần kinh ở
dưới da. Ngoài ra, trầm cảm, mệt mỏi,
kiệt sức, thiếu máu và mất cân bằng hormone cũng sẽ gây ra những triệu chứng
tương tự.(co the la bi benh dai duong?Tsyt)
Chuột rút
và đau ở cẳng chân, bàn chân
Cơ thể bạn có thể
đang thiếu kali, canxi, magie và vitamin nhóm B.
Bạn nên ăn thêm
nhiều chuối, hạnh nhân, bí ngô, anh đào, táo, bông cải xanh, cải bắp,
rau bina, hạt dẻ, bưởi.
Chú ý quan
trọng: lượng các loại vitamin trên sẽ bị ảnh hưởng khi bạn bắt đầu luyện
tập. Việc ra mồ hôi sẽ làm lượng các vitamin tan trong nước giảm xuống. Nhưng
đừng vì thế mà ngưng luyện tập, thay vào đó, hãy ăn bổ sung các loại thực phẩm
được khuyến nghị để bù lại lượng vitamin đã mất.
Các triệu chứng đặc hiệu của thiếu vitamin
Thiếu vitamin A
- Mệt mỏi
- Thị lực buổi tối kém
- Da xấu
- Răng xấu và lợi bị chảy máu
Thiếu vitamin nhóm B
B1:
- Mất ngủ
- Mệt mỏi
- Yếu cơ
- Trầm cảm có thể đi kèm với dễ bị kích động
- Sụt cân
- Các vấn đề về tim mạch và tiêu hóa
B2:
- Mắt bị kích ứng
- Da dầu
- Lỗ rò trong khoang miệng
- Mẩn đỏ và bị viêm
B3:
- Đau đầu
- Thiếu hụt năng lượng
- Hơi thở hôi
- Lo âu
- Viêm loét, các vấn đề về đường ruột và giảm cảm giác thèm ăn
B5:
- Nóng rát ở cẳng chân và bàn chân
- Chuột rút
- Mệt mỏi
- Nhịp tim bất thường
- Nôn mửa
- Mất ngủ
B6:
- Mất ngủ
- Các vấn đề về da
- Rụng tóc
- Chuột rút
- Cơ thể giữ nước
B12:
- Mệt mỏi
- Tiêu chảy
- Trầm cảm, và/hoặc lo âu
- Mất cảm giác ngon miệng
- Viêm ở bên trong miệng
- Mất cân bằng hormone
Thiếu vitamin C
- Vết thương hở hoặc gãy xương lâu lành
- Chảy máu mũi và chảy máu lợi
- Đau và phì đại các khớp
- Khó tiêu
- Thiếu máu, dễ bị bầm tím
Thiếu vitamin D
- Xương yếu
- Gầy yếu
- Sâu răng
- Sỏi thận
- Yếu cơ
- Hấp thu canxi kém
Thiếu vitamin E
- Thiếu máu
- Lo âu
- Các vấn đề về sinh sản
- Phản xạ kém
- Khó di chuyển và gặp các vấn đề khi giữ thăng bằng
Lưu ý cho bạn
Ảnh hưởng của
việc thiếu vitamin là rất đa dạng. Nếu bạn lo ngại về bất cứ loại
vitamin nào trong cơ thể, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.
Một
điều quan trọng nữa bạn nên nhớ rằng, bổ sung các loại
vitamin bằng các loại thực phẩm là cách
tốt nhất.
Subscribe to:
Posts (Atom)