GỢI NHỚ

Monday, 9 December 2019

PHẦN 1 - ĐẾN CITY OF SYDNEY... NGÀY 08.12.2019, NHÓM ĐHST

ĐẾN CITY OF SYDNEY... NGÀY 08.12.2019, NHÓM ĐỒNG HƯƠNG SÓC TRĂNG

Opera House, Sydney

*******

Royal Botanic Gardens, Sydney

ĐẾN CITY OF SYDNEY... NGÀY 08.12.2019, NHÓM ĐỒNG HƯƠNG SÓC TRĂNG

PHOTO BY KIM CHI & VĨNH CƯỜNG

Xin xem tiếp Phần 2 qua đường Link

PHẦN 2 - ĐẾN CITY OF SYDNEY... NGÀY 08.12.2019, NHÓM ĐHST

11 TRUYỆN NGẮN - CHỨA ĐỰNG BÀI HỌC LỚN TRONG CUỘC SỐNG

11 TRUYỆN NGẮN - CHỨA ĐỰNG BÀI HỌC LỚN TRONG CUỘC SỐNG

1. Truyện 1
Trên đường về nhà, hai cha con nọ nhìn thấy một chiếc ô tô rất sang trọng.
Người con nói với cha mình bằng giọng điệu khinh thường: “Cha nhìn xem, những ai đi loại xe này chắc chắn đều là những người trong đầu không có học vấn!”
Người cha bình thản trả lời: “Con trai, những ai nói lời này, chắc chắn trong túi không có tiền!"

Bài học rút ra: Nhận định của bạn về một sự việc nào đó, phản ánh thái độ thật bên trong của bạn.

2. Truyện 2
Sau bữa tối, mẹ và con gái cùng nhau rửa bát, còn cha và con trai ngồi xem TV trong phòng khách. Bỗng nhiên có âm thanh bát đĩa bị vỡ truyền ra từ nhà bếp, sau đó mọi thứ chìm vào im lặng. Con trai nhìn cha mình và nói:
- Nhất định là mẹ làm vỡ rồi.
- Sao con biết?
- Không nghe thấy mẹ mắng.

Bài học rút ra: Chúng ta thường dùng các tiêu chuẩn khác nhau để đánh giá bản thân và người khác, dẫn đến nghiêm khắc với người khác, khoan dung cho chính mình.

3.Truyện 3
Có hai nhóm du lịch đi đến Bán đảo Izu ở Nhật Bản, điều kiện đường xá rất xấu vì có nhiều ổ gà ở khắp mọi nơi.
Hướng dẫn viên của nhóm 1 liên tục than phiền con đường này y như một người nào đó bị rỗ mặt.
Còn hướng dẫn viên của nhóm 2 lại nói với khách du lịch bằng giọng điệu đầy chất thơ: “Con đường mà hiện tại chúng ta đang đi chính là đại lộ Izu vang danh với những lúm đồng tiền duyên dáng.”

Bài học rút ra: Mặc dù cùng một kiểu tình huống, nhưng suy nghĩ khác nhau sẽ tạo ra thái độ khác nhau. Suy nghĩ là một điều vô cùng tuyệt vời, muốn đi về hướng bi quan hay lạc quan, quyền quyết định thuộc về bạn.

4. Truyện 4
Khi được hỏi về ước mơ sau này của mình, các em học sinh lớp 3 của một ngôi trường nọ trả lời sau này lớn lên muốn làm chú hề.
Giáo viên A. quở trách: “Con người không có chí lớn, dạy thế nào cũng không thành tài!”
Giáo viên B. lại nói rằng: “Hy vọng sau này các em có thể mang đến tiếng cười cho cả thế giới!”

Bài học rút ra: Bậc cha chú nên động viên con nhiều hơn thay vì định nghĩa thành công trong một phạm vi chật hẹp.

5. Truyện 5
Người vợ đang nấu ăn trong nhà bếp, chồng cô đứng bên cạnh liên tục cằn nhằn: “Em làm chậm một chút, cẩn thận! Em để lửa lớn quá rồi. Em mau lật cá đi, chậc, em đổ dầu nhiều quá rồi!”
Người vợ bực mình nói rằng: “Em tự biết cách nấu.”
Chồng cô bình tĩnh trả lời: “Anh chỉ muốn để em hiểu, cảm giác lúc anh lái xe mà em ngồi cạnh nói không ngớt là như thế nào...”

Bài học rút ra: Không khó để học cách cảm thông cho người khác, chỉ cần bạn bằng lòng đứng ở vị trí của họ để xem xét vấn đề một cách nghiêm túc.

6. Truyện 6
Một chiếc xe buýt chở đầy hành khách đang di chuyển nhanh dọc theo con đường xuống dốc, bỗng có một người đuổi theo chiếc xe từ đằng sau.
Một hành khách thò đầu ra cửa xe nói với người đó: “Cậu gì ơi! Bỏ đi, cậu đuổi không kịp đâu!”
“Tôi phải đuổi kịp...” Người đó thở hổn hển: “Tôi là tài xế của chiếc xe buýt đó!”

Bài học rút ra: Một số người phải nỗ lực thật nhiều, bởi vì nếu không làm như vậy, hậu quả sẽ rất bi thảm! Tuy nhiên cũng chính vì cần phải nỗ lực hết mình như vậy, khả năng tiềm ẩn và phẩm chất riêng của người đó mới có thể được thể hiện trọn vẹn.

7. Truyện 7
A: “Ông hàng xóm mới chuyển đến thật điên rồ, đêm hôm khuya khoắt chạy sang nhà tớ ấn chuông cửa.”
B: “Đúng là điên thật! Cậu có báo cảnh sát ngay không!?”
A: “Không. Không thèm tính toán với kẻ điên, tớ vẫn tiếp tục thổi sáo thôi.”

Bài học rút ra: Chuyện gì cũng có nguyên nhân của nó, nếu như có thể nhận ra lỗi lầm của mình trước, câu trả lời sẽ khác đi.

8. Truyện 8
Một chàng trai lái xe trên con đường núi, khi anh đang nhàn nhã thưởng thức khung cảnh tuyệt đẹp ngoài kia, đột nhiên một chiếc xe tải chạy ngang qua, tài xế hạ cửa kính hét lên một tiếng: “Lợn!”
Chàng trai càng nghĩ càng bực mình, cũng hạ cửa mắng: “Anh mới là lợn đấy!” Vừa mắng xong, anh đã đụng trúng một đàn lợn đang băng qua đường.

Bài học rút ra: Đừng hiểu sai ý tốt của người khác, sẽ chỉ khiến bản thân bạn thiệt thòi, đồng thời cũng làm cho người khác buồn lòng.

9. Truyện 9
Cậu bé hỏi cha mình: “Có phải cha mẹ luôn biết nhiều thứ hơn con cái không ạ?”
Người cha trả lời: “Đương nhiên rồi con trai!”
“Đèn điện do ai phát mình vậy cha?”
“Edison.”
“Vậy cha của Edison tại sao không phát minh ra đèn điện ạ?”

Bài học rút ra: Vai vế chỉ là một chiếc hộp rỗng chưa qua khảo nghiệm, đặc biệt là trong thời đại ngày nay.

10. Truyện 10
Một cậu bé vô tình nuốt một ít xà phòng trong khi tắm, mẹ của cậu hoảng loạn gọi điện cầu cứu bác sĩ.
Bác sĩ nói: “Hiện tại tôi còn phải khám cho vài bệnh nhân, khoảng nửa giờ sau mới đến được.”
Mẹ của cậu bé hỏi: “Vậy trước khi anh đến tôi nên làm gì?”
Bác sĩ trả lời: “Hãy cho bé nhà chị uống một ly nước lọc, sau đó ra sức nhảy nhót, thì chị có thể bảo cậu bé dùng miệng thổi bong bóng để giết thời gian rồi.”

Bài học rút ra: Nếu như sự việc đã xảy ra rồi, vì sao không bình tĩnh mà đối mặt với nó?

11. Truyện 11
Với một chiếc ổ khóa lớn và kiên cố, cho dù lấy một thanh sắt và phải tốn rất nhiều công sức cũng không thể mở nó ra. Nhưng khi có được chìa khóa, hình dáng mỏng manh ấy được tra vào ổ, chỉ cần xoay nhẹ, chiếc khóa lớn liền được mở ra.

Bài học rút ra: Trái tim của mỗi người giống như cánh cửa bị khóa chặt, bạn không thể mở nó bằng một thanh sắt cho dù thanh sắt đó to lớn thế nào. Chỉ có sự quan tâm chân thành, chúng ta mới có thể biến mình thành một chiếc chìa khóa tinh tế đi vào trái tim của người khác.

Image result for 11 TRUYỆN NGẮN - CHỨA ĐỰNG BÀI HỌC LỚN TRONG CUỘC SỐNG"

THANH CHIÊM - NƠI KHAI SINH CHỮ QUỐC NGỮ

THANH CHIÊM - NƠI KHAI SINH CHỮ QUỐC NGỮ

Hơn hai thế kỷ tồn tại trên đất Thanh Chiêm, Dinh trấn Quảng Nam không những đã giữ một vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và mở mang đất nước của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong mà còn là nơi khai sinh ra chữ Quốc ngữ - một công cụ vô cùng quý giá cho chúng ta sử dụng và hội nhập với thế giới.

1. Chữ Quốc ngữ dùng mẫu tự La tinh để ghi âm tiếng Việt, ra đời vào đầu thế kỷ 17, là công trình của nhiều giáo sĩ, người tiên phong sáng tạo ra thứ chữ này là Francisco de Pina cùng những người Việt cộng tác với ông.

“Francisco de Pina là người Bồ Đào Nha, sinh ở thành Guarda vào năm 1585” (Những người Bồ Đào Nha tiên phong trong lãnh vực Việt ngữ học, Roland Jacques, nxb Khoa học Xã hội 2007, tr.25), năm 19 tuổi ông trở thành thầy tu Dòng Tên. Từ năm 1611 đến 1617 Pina theo học ngành khoa học xã hội và thần học ở Macao. Tại đây ông đã may mắn được học với giáo sĩ Rodrigues - nhà ngữ học đã soạn cuốn từ vựng và văn phạm tiếng Nhật phiên âm bằng chữ cái La tinh dựa vào cách phát âm của tiếng Bồ.

Pina được cử đến Đàng Trong, ông cập bến Đà Nẵng đầu năm 1617, sau đó vào Hội An ở tại nhà các giáo dân Nhật Bản để truyền đạo. Giữa năm 1617, do bị thiên tai hạn hán, quần chúng đổ tội cho các giáo sĩ Dòng Tên và yêu cầu chúa Nguyễn trục xuất họ. Năm 1618, ông cùng Francessco Buzomi và Cristoforo Borri được quan trấn thủ Quy Nhơn Trần Đức Hòa đón vào Nước Mặn. Pina sinh sống tại đó ít lâu, sau được chuyển về giúp đỡ Nhật kiều Công giáo tại Hội An. Khoảng năm 1621, ông lên ở hẳn tại Thanh Chiêm. Trong thư gửi cho cha bề trên ở Macao, ông viết: “Năm vừa qua, con đã mua hai cái nhà của mẹ Jeanne ở Kẻ Chàm... Một nhà làm nơi ở, nhà kia làm tiểu giáo đường” (Sđd, tr.45).

Năm 1625, trú sở Thanh Chiêm được thành lập, Giáo sĩ F. Pina được cử làm cha bề trên cai quản nơi đó cho đến lúc qua đời trong một tai nạn vào ngày 16.12.1625.

2. Tại Việt Nam, Pina đã tự nguyện lao vào việc nghiên cứu chữ viết và xứng đáng là nhà tiên phong đặt nền móng cho việc sáng chế chữ Quốc ngữ. Về ghi âm tiếng Việt, Pina có sẵn mô hình đã được hoàn thiện từ tiếng Romaji của Nhật Bản, dựa trên ngữ âm và các quy ước viết của tiếng Bồ (Sđd, tr. 56, 57). Trước đó gần thế kỷ, các giáo sĩ Dòng Tên đã có những công trình nghiên cứu tiếng Nhật, tiếng Trung Quốc và đã xuất bản các cuốn từ điển có phiên âm sang tiếng La tinh chứ không riêng gì ở Việt Nam. Chính Pina đã được rèn luyện một số kỹ thuật chủ yếu và ông đã dựa vào kinh nghiệm cũng như phương pháp của các công trình trước đó để thực hiện công việc nghiên cứu chữ Quốc ngữ với mục đích đào tạo cho những đồng huynh trẻ hơn sử dụng tốt tiếng Việt.

Lúc bấy giờ ở Đàng Trong, các giáo sĩ đã thiết lập được hai trú sở, một ở Hội An và một ở Nước Mặn, nhưng cha bề trên cai quản các trú sở này lại không nói được tiếng Việt, khi giảng đạo, các giáo sĩ phải dùng người phiên dịch nên hiệu quả không cao vì vậy các giáo sĩ trẻ phải gấp rút học tiếng Việt. Pina phải học với một nỗ lực phi thường để có thể đảm đương mọi công việc nặng nề của giáo hội, chẳng bao lâu ông đã nói thông thạo tiếng Việt, tự mình có thể truyền giáo không cần người thông dịch. Pina phát hiện tiếng Việt có thanh điệu như một bản xướng âm, cần phải biết xướng âm trước đã sau đó mới học các chữ. Không nắm được cốt lõi này thì không thể học tiếng Việt được. Ông nghiên cứu ngữ âm, ngữ pháp tiếng bản xứ, cho nên không những ông nắm bắt vững chắc cách phát âm, cách dùng từ của ngôn ngữ Việt mà còn sáng tạo ra cách ghi âm tiếng Việt theo mẫu tự La tinh.

Năm 1618, Pina cùng với một thanh niên giáo dân người Việt có tên đạo là Phê rô lần đầu tiên dịch sang tiếng Việt kinh Lạy cha và các kinh căn bản khác trong Ki tô giáo, có thể xem là khởi đầu của công cuộc ghi âm tiếng Việt bằng mẫu tự La tinh.

Ông cũng đã soạn xong một tiểu luận về chính tả, về các thanh điệu của tiếng Việt và đang nghiên cứu ngữ pháp. Thực hiện những công trình này, ngoài những cố gắng vượt bậc của ông còn có sự hỗ trợ đắc lực của các nhà thông thái người bản xứ. Đó là các thanh niên giáo dân, các nho sĩ, các nhà sư, các trưởng tôn phái, các quan lại nghỉ hưu...

3. Pina xác nhận không đâu lý tưởng hơn Dinh Chiêm, cơ quan đầu não của xứ Quảng Nam, vì chỉ có nơi này mới quy tụ nhiều người trí thức cần thiết cho công trình nghiên cứu tiếng bản xứ của ông. Trong bức thư gửi Khâm mạng Jeronimo Rodriguez Senior ở Macao, ông viết: “Về vấn đề học ngôn ngữ thì luôn luôn ở Kẻ Chàm chính là nơi tốt nhất. Đây là kinh đô của triều đình. Ở đây người ta nói rất hay. Nhiều người trẻ quy tụ về đây. Họ là nho sĩ. Gần họ những người mới bắt đầu học ngôn ngữ có thể được giúp đỡ” (Sđd, tr. 43).

Pina chọn Kẻ Chàm vì ông muốn học một ngôn ngữ thuần khiết: “Ở đây người ta nói rất hay” và tránh ảnh hưởng của các hiện tượng ngôn ngữ lai như đã xảy ra ở Hội An. Vì Hội An là trung tâm kinh tế, cư dân ở đây rất hỗn tạp, tiếng nói ở Hội An không đạt chất lượng, Pina nghĩ rằng nơi này không thể là nơi học tiếng Việt được. (Sđd, tr. 27).

Nhận xét của Pina được các công trình khoa học ngày nay khẳng định: tiếng nói ở các địa phương khác nhau hay cách nói hổ lốn ở “Phố Khách” đặc biệt rất xa với tiếng nói chuẩn (Đoàn Thiện Thuật - Tiếng Hội An và Hoàng Thị Châu - Về một ngôn ngữ lai ở Hội An - Đà Nẵng vào thế kỷ 18, Tác phẩm Đô thị cổ Hội An, tr.151-159 và tr.161-166).

Theo Nguyễn Đình Đầu, Hội An và Đà Nẵng là các trung tâm kinh tế của Quảng Nam, là các thành phố mở cửa, có nhiều người ngoại quốc đến đầu tiên. Những người này, trái lại, vắng mặt ở Kẻ Chàm/ Dinh Chiêm, mặc dầu tên gọi như vậy nhưng là một thị trấn thuần túy Việt Nam, ở đây người ta nói thứ “ngôn ngữ đúng” như thư của Pina cho ta biết.

Cuối năm 1624, Alexandre De Rhodes được cử đến Đàng Trong, ông đã cùng giáo sĩ Antonio de Fontes về Thanh Chiêm để làm phụ giảng cho Pina, nhưng công việc khẩn thiết hơn hết là để học tiếng Việt với bậc thầy “giảng giáo lý không cần thông dịch”.

Thanh Chiêm có vinh dự là trường dạy chữ Quốc ngữ đầu tiên của cả nước, là nơi quy tụ những nhà tiên phong khai sinh chữ Quốc ngữ. Tại Thanh Chiêm, Pina còn đào luyện những người Việt Nam học tiếng Bồ Đào Nha để làm thông dịch viên cho các giáo sĩ.

CHÂU YẾN LOAN